Leeswijzer

Hier vindt u voor uw leesgemak een korte toelichting op de opbouw van deze begroting. De begroting is een onderdeel uit de P&C-cyclus. In de begroting wordt het gemeentelijk beleid op hoofdlijnen toegelicht.

Presentatie bedragen in de Begroting
De presentatie van de bedragen in deze Begroting is gedeeltelijk aangepast in vergelijking met de Begroting 2026. De presentatie van de bedragen is daarmee door de gehele Begroting consistent en beter uitlegbaar.

Hoe moeten de bedragen in deze Begroting gelezen worden?

• Een bedrag met een min (-) betekent dat dit geld kost en dus ten laste komt van de algemene reserve
• Uitgaven (lasten) staan daarom altijd als negatieve bedragen
• Inkomsten (baten) staan als positieve bedragen

Veranderingen worden zo weergegeven:

• Gaan de uitgaven omhoog? Dan staat er een negatief bedrag
• Gaan de uitgaven omlaag? Dan staat er een positief bedrag
• Gaan de inkomsten omhoog? Dan staat er een positief bedrag
• Gaan de inkomsten omlaag? Dan staat er een negatief bedrag

Deel 1 - Hoofdlijnen van beleid en ontwikkelingen in het financieel kader
In de begrotingsprogramma's worden de prioriteiten van het beleid aangegeven. Een samenvatting van de prioriteiten krijgt een plek in de hoofdlijnen van beleid. In het hoofdstuk Ontwikkelingen in het financieel kader worden de belangrijkste financiële ontwikkelingen weergegeven. Ook wordt in dit hoofdstuk een verklaring van de mutaties gegeven.

Deel 2 - Beleidsbegroting
De beleidsbegroting is opgebouwd uit drie onderdelen:

Begrotingsprogramma's
In de begrotingsprogramma's zijn de ambities, doelen, inspanningen en de daarbij behorende budgetten op opgenomen. Dit doen we aan de hand van drie vragen:

• wat willen we bereiken?
• wat gaan we doen?
• wat mag het kosten?

Sinds de Begroting 2020 staat doelenboom in de Begroting centraal. Per programma zijn de ambities (A), doelen (D), inspanningen (I) en indicatoren opgenomen.

• In de ambities staat opgenomen waar we als stad uiteindelijk naar streven
• In de doelen staat aangegeven wat we willen bereiken. Als dit mogelijk is, zo smart (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) mogelijk.
• In de inspanningen staat aangegeven wat we als gemeente concreet willen gaan doen om de doelen te bereiken.

Waar mogelijk voegen we ook indicatoren aan de doelenboom toe.

Elf paragrafen
De paragrafen vormen een 'dwarsdoorsnede' van de begroting. Er worden kaderstellende beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten. De paragrafen geven daarmee belangrijke aanvullende informatie over de meerjarige financiële positie van de gemeente. Een deel van de paragrafen zijn in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht voorgeschreven.

De volgende verplichte paragrafen vanuit het BBV zijn opgenomen:

1. Lokale heffingen - In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en de consequenties daarvan voor de inwoners.
2. Risicomanagement en weerstandsvermogen - Het weerstandsvermogen geeft aan hoe solide de financiële positie van de gemeente is. In deze paragraaf zijn ook financiële kengetallen opgenomen, zoals het weerstandsvermogen, de solvabiliteit en de schuldquote
3. Onderhoud kapitaalgoederen - In deze paragraaf wordt toegelicht op welke wijze het onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen (zoals wegen, riolering, gebouwen) gewaarborgd is.
4. Financiering - Hier wordt toegelicht op welke wijze met de financieringsbehoefte van de gemeente is omgegaan.
5. Bedrijfsvoering - In de paragraaf wordt gerapporteerd over de voortgang van interne ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie.
6. Verbonden partijen - De gemeente werkt samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft bij een partij, is dit een zogenoemde verbonden partij. In deze paragraaf worden alle verbonden partijen toegelicht.
7. Grondbeleid - De gemeente speelt een rol in het kopen en verkopen van gronden. Hier wordt verder ingegaan op het gevoerde grondbeleid.
8. Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid - In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens.

Op verzoek van uw raad zijn drie niet verplichte paragrafen in de begroting opgenomen:

9. Investeringen - In deze paragraaf wordt over de realisatie van de investeringen gerapporteerd.
10. Subsidies - De gemeente verstrekt subsidies aan instellingen die een bijdrage leveren aan gemeentelijke doelstellingen. In deze paragraaf wordt aangegeven welke instellingen subsidie hebben ontvangen inclusief de subsidiebedragen.
11. Nationaal Programma Arnhem Oost - Vanaf de Begroting 2026 is voor Nationaal Programma Arnhem Oost een paragraaf opgenomen om inzicht te geven in de verdeling van de middelen voor NPAO over de verschillende begrotingsprogramma's.

Overig programmaplan
Hierin wordt duidelijk gemaakt op welke wijze de overhead in het overzicht baten en lasten tot uitdrukking komt.

Deel 3 - Financiële begroting
In dit onderdeel wordt ingegaan op de ontwikkelingen in het financieel kader: overzichten van alle baten en lasten per programma en per taakveld, het structureel begrotingssaldo, de geprognosticeerde balans, het overzicht van reserves en voorzieningen, het EMU-saldo, mutaties uit circulaires van het gemeentefonds en de monitoring van bezuinigingen.

Bijlagen
In de bijlagen zijn de afkortingen- en begrippenlijst en een aantal overzichten opgenomen.