Verbonden partijen

Arnhem

Besloten Vennootschap

S06 Participatie en armoedebestrijding

Scalabor BV is het Sociaal Ontwikkelbedrijf voor Midden-Gelderland en daarmee ook voor Gemeente Arnhem. In de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) zijn afspraken vastgelegd over de diensten die Scalabor in opdracht van de gemeente uitvoert voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze dienstverlening bestaat uit: Beschut werk (voor inwoners die intensieve begeleiding nodig hebben bij het verrichten van arbeid), De Brug (een specifiek traject voor dak- en thuislozen) en Arbeidsontwikkeling/Directe Bemiddeling (voor inwoners die via re-integratie binnen bepaalde tijd de stap naar betaald werk kunnen zetten). Daarnaast biedt Scalabor werkplekken aan medewerkers vanuit de sociale werkvoorziening. Ook levert Scalabor aanvullende diensten voor Arnhem en de regio. En deelt Scalabor kennis en expertise met diverse samenwerkingspartners. Scalabor is daarmee een belangrijke uitvoeringspartner voor de gemeente Arnhem binnen het Sociaal Domein.

Gemeente Arnhem is 100% aandeelhouder van Scalabor B.V. Belangrijke samenwerkingspartners zijn onder meer: de Arbeidsmarktregio Midden-Gelderland, de MGR Sociaal Domein Centraal Gelderland, het Werkgeversservicepunt (WSP), het Centrum voor Activerend Werk (CAW) en 2Switch. Daarnaast heeft Scalabor een eigen personeelsdienst (Aan de Slag) en de Intratuin in Arnhem. Ook is Scalabor een belangrijke partner in het lokale diversiteitsnetwerk Diversiteitsreis.

De concerndirecteur is gevolmachtigd om namens de gemeente Arnhem op te treden in de aandeelhoudersrol. De bestuurlijke verantwoordelijkheid blijft bij het gemeentebestuur.

100%

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

Scalabor vervult een essentiële rol in de sociale infrastructuur van de regio door inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk en ontwikkeling te begeleiden. De opgave groeit in omvang en complexiteit, mede door de ontwikkeling van de Participatiewet en een toenemende ondersteuningsbehoefte.
Vanaf 2026 nemen de financiële onzekerheden toe. Tijdelijke rijksmiddelen zijn aflopend, terwijl de kosten voor begeleiding en duurzame inzetbaarheid blijven stijgen. Hierdoor ontstaat een structurele spanning tussen middelen en opgave.
Dit vraagt om scherpe keuzes in de begroting, structurele borging van financiering, een efficiënte en wendbare bedrijfsvoering en intensievere regionale samenwerking. Alleen zo blijft Scalabor financieel gezond en in staat haar maatschappelijke rol te vervullen.

Middel

Maatschappelijke opdracht
Door het bevorderen van duurzame arbeidsmarktparticipatie van kwetsbare werkzoekenden draagt Scalabor bij aan het versterken van de bestaanszekerheid en het vergroten van de maatschappelijke baten.
Structurele borging en samenwerking
In 2026 wordt invulling gegeven aan de verdere structurele borging van deze maatschappelijke opdracht door het voorbereiden en waar mogelijk het aangaan van meerjarige financieringsafspraken met regiogemeenten. Met nog niet alle regiogemeenten zijn deze afspraken gerealiseerd. Scalabor heeft het voornemen deze in de komende periode verder uit te breiden. Daarnaast wordt ingezet op gerichte investeringen in infrastructuur, netwerk, personeel en middelen, in nauwe afstemming en samenwerking met regionale partners.
Financieel perspectief
De voorgenomen investeringen leiden naar verwachting tot een lager resultaat in 2026 ten opzichte van 2024 en 2025. Dit effect wordt als acceptabel en tijdelijk beschouwd, gelet op de beoogde structurele versterking van de organisatie en de versterking van de sociale infrastructuur.
Bedrijfsvoering en verantwoording
Scalabor heeft de intentie om te sturen op een doelmatige en duurzame bedrijfsvoering, met nadruk op kostenbeheersing, efficiënte inzet van middelen en transparante verantwoording van prestaties en risico’s. In 2026 wordt hieraan nadere invulling gegeven.
Toekomstbestendigheid
Met deze beheerstrategie wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van een robuust en toekomstbestendig Sociaal Ontwikkelbedrijf, dat mede dankzij intensieve regionale samenwerking een essentiële en structurele rol vervult binnen de regionale arbeidsmarktinfrastructuur en het nieuwe regionale Werkcentrum.

Arnhem

Besloten Vennootschap

S09 Gezondheid en sport

Het Sportbedrijf voert het sportbeleid uit. Arnhem stimuleert en faciliteert bewegen en sporten en Arnhem, voor een beter welzijn van de stad.

Gemeente Arnhem

De gemeente Arnhem is 100% aandeelhouder van de BV Sportbedrijf Arnhem. Als aandeelhouder is de gemeente Arnhem lid van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Het mandaat om als aandeelhouder op te treden is door het college neergelegd bij de concerndirecteur.

De gemeente Arnhem heeft het volledige eigendom.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

Het Sportbedrijf gaat in 2027 meer samenwerkingen aan in de regio Zij gaan onder andere personeel, benutting van accommodaties, beheer en activiteiten leveren aan andere gemeenten. Het doel hierbij is dat er wederzijds verhoogd maatschappelijk en financiëel rendement ontstaat. Verder verkent het Sportbedrijf verder hoe zij haar rol in de regio uit kan breiden. Ook gaat het Sportbedrijf haar ondernemerschap verder vergroten en daarmee de eigen inkomsten verhogen. Dit is noodzaak gezien de stijgende kosten en achterblijvende gemeentelijke subsidie. Het Sportbedrijf verwacht hiermee de begroting weer (nagenoeg) sluitend te kunnen krijgen.

Middel

Sturing  
Het Sportbedrijf is de grootste uitvoerder van het sportbeleid van de gemeente Arnhem. Bij de verzelfstandiging van het Sportbedrijf, zijn vanuit de gemeente als opdrachtgever en eigenaar van het Sportbedrijf, afspraken gemaakt over de informatie- en stuurmogelijkheden voor de gemeente. Voor 2027 geven we op dezelfde wijze als voorgaande jaren sturing aan het Sportbedrijf. Onderdeel van die sturing is het subsidieproces aan het Sportbedrijf. Dat bestaat uit een gezamenlijke, integrale, uitvraag aan het Sportbedrijf. Gevolgd door een subsidieaanvraag en een gezamenlijke (door sportbeleid, TLO en BC) beoordeling van de aanvraag. Door het jaar heen houden we aan de hand van kwartaalrapportages inhoudelijk en financieel vinger aan de pols wat betreft de voortgang. Ten slotte volgt vaststelling aan de hand van het jaarverslag en de jaarrapportage. Tegelijkertijd voert de gemeente als aandeelhouder ook regelmatig gesprekken met het Sportbedrijf door middel van aandeelhoudersvergaderingen. De dagdagelijkse aansturing gebeurt vanuit de bestuursadviseur sport die fungeert als ambtelijk opdrachtgever.  

Eind 2026 ronden we een evaluatie af rondom ‘10 jaar Sportbedrijf Arnhem 2017-2027' . Deze evaluatie zal onderzoeken hoe het Sportbedrijf (en de gemeente Arnhem als aandeelhouder en opdrachtgever) functioneert op het vlak van prijs/kwaliteit, construct, samenwerking, doelrealisatie, financiële gezondheid etc. Hieruit zullen ook aanbevelingen volgen per thema. In 2027 zullen we aan de slag gaan om eventuele hieruit voortkomende verbeterpunten door te voeren, in samenwerking met het Sportbedrijf.

Financieel
Wij verwachten voor 2027 dat het Sportbedrijf bij gelijkblijvende activiteiten nagenoeg voldoende financiële middelen tot haar beschikking heeft. Op het moment van schrijven is de begroting van het Sportbedrijf nog niet beschikbaar. Wel zijn we voortdurend in gesprek met het Sportbedrijf, ook over de financiën. Daaruit is de verwachting dat er een (nagenoeg) sluitende begroting opgeleverd kan worden, zonder inhoudelijk moeilijke keuzes te hoeven maken. Het Sportbedrijf verwacht de komende jaren het nadelige resultaat verder terug te dringen naar nihil in 2028. Voorwaarde hierbij is wel dat het Sportbedrijf door kan gaan met het vergroten van haar eigen inkomsten (ondernemerschap).

Samenwerking  
De afgelopen jaren is de samenwerking tussen gemeente en Sportbedrijf sterk verbeterd. De samenwerking blijft een onderwerp waarin continu geïnvesteerd wordt, ook in 2027 en verder. Voorbeelden van inhoudelijke onderwerpen die gezamenlijk worden opgepakt zijn: verenigingsondersteuning, de bezetting van accommodaties en ontwikkeling van een positief sportklimaat. Voor 2027 zal o.a. het vergroenen van de sportparken aandacht krijgen. Sportbedrijf laat een gezonde mate van ondernemerschap en eigen initiatief zien. Dit komt de gemeente en de sport in Arnhem ten goede.

We verwachten deze ontwikkeling met het MT van het Sportbedrijf in 2027 voort te kunnen zetten.  

Zwolle

Naamloze Vennootschap

S12 Wonen en leefomgeving

NV ROVA Holding heeft als doel het uitvoeren van publieke taken voor aandeelhoudende gemeenten, met name op het gebied van afvalbeheer, beheer van de openbare ruimte en aanverwante activiteiten

NV ROVA Holding is eigendom van 26 deelnemende gemeenten in Oost- en Midden-Nederland, die zowel aandeelhouder als opdrachtgever zijn. De omvang van het aandelenpakket wordt op basis van inwoneraantal bepaald. De deelnemende gemeenten naast Arnhem zijn: Aalten, Oost Gelre, Winterswijk, Amersfoort. Bunschoten, Woudenberg, Dalfsen, Dinkelland, Hardenberg, Hattem, Heerde, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Tubbergen, Twenterand, Urk, Westerveld, Zwartewaterland, Zwolle, Leusden & de Bilt.

ntb

Per 1 juli 2027 een belang van 11,7%

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

Per 1 juli 2027 treedt Arnhem toe tot ROVA. ROVA is een 100% publieke dienstverlener op het gebied van afval en grondstoffen en het beheer van de buitenruimte. De aandeelhouders zijn gemeenten en ROVA werkt uitsluitend voor de aandeelhouders. Inmiddels zijn 23 gemeenten aandeelhouder en bedient ROVA ongeveer 872.000 inwoners. Voor onze stad zet ROVA een nieuwe regio en uitvoering op die voortbouwt op de dienstverlening, expertise en middelen van PreZero en hun locatie in Duiven.

In de samenwerking met en binnen ROVA brengen we de publieke taak van afvalinzameling terug van de markt naar het publieke domein. Als aandeelhouder en dus mede-eigenaar hebben we invloed en sturing op de koers van de organisatie die we bij een private marktpartij niet hebben.

De beheersstrategie wordt in aanloop naar de toetreding tot ROVA Holding per 1 juli 2027 nader uitgewerkt.

Den Haag

Naamloze Vennootschap

S00 Bestuur, dienstverlening en financiën

De BNG is de 'bankier ten dienste van overheden', waaronder voor gemeenten.

De gemeente heeft minder dan 1% van de aandelen. De andere aandeelhouders zijn de Staat der Nederlanden (50%), provincies en gemeenten.

De concerntreasurer is gemachtigde voor de aandeelhoudersvergadering.

De gemeente Arnhem heeft 496.470 aandelen van de BNG in bezit (bijna 1%) en is daarmee een van de grootste gemeentelijke aandeelhouders van de BNG. De gemeente ontvangt dividend.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

Laag

Nijmegen

Stichting

S00 Bestuur, dienstverlening en financiën; S03 Economie

Het versterken van de samenwerking tussen ondernemers, kennisinstellingen en overheden op de groeisectoren health, energy en food en de cross-overs daartussen, om daarmee de economische slagkracht van de regio Arnhem-Nijmegen verder te ontwikkelen en regionale groeikansen te benutten met alle voor dat doel dienstige middelen.

The Economic Board wordt gevormd door achttien leden vanuit de kennisinstellingen, het bedrijfsleven en de overheden.

Burgemeester Ahmed Marcouch heeft zitting zowel in het dagelijks bestuur als in de board.

De gemeente Arnhem heeft geen rechtstreekse financiële relatie met The Economic Board. Van onze bijdrage aan de regio wordt 1 euro per inwoner via een subsidie door de Groene Metropoolregio doorgegeven aan The Economic Board.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

The Economic Board (TEB) richt zich op de samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en bedrijfsleven (triple helix) op het gebied van economische ontwikkeling, innovatie en werkgelegenheid in de regio Arnhem-Nijmegen. Gezamenlijk werkt TEB met haar partners aan het versterken van verbindingen in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen – met nadruk op samenwerking binnen de triple helix – en verbeteren van de brede welvaart. Ook initieert en faciliteert TEB projecten en programma’s en trekt daar financiering voor aan. Onder meer door gericht te lobbyen in Den Haag en Brussel. Binnen Lifeport Regio Arnhem Nijmegen richt TEB zich op drie krachtige topsectoren: Energy, Health en High Tech. Daarnaast zet TEB in op de versterkende thema’s: Slimme Duurzaamheid, Artificial Intelligence, Human Capital (Arbeidsmarkt) en Food – als verbindende cross-over tussen de sectoren. TEB brengt samenhang aan tussen deze thema’s, stimuleert innovaties en zet de regio nationaal en internationaal op de kaart. Dit vanuit de propositie dat de regio Arnhem-Nijmegen juist met innovaties op deze thema’s een bijdrage kan leveren aan de grote maatschappelijke opgaven; energietransitie, arbeidsmarkt, gezondheidszorg en klimaat. Door te verbinden, aan te jagen en zichtbaar te maken, versterken ze de economische en maatschappelijke impact van de regio. TEB vertegenwoordigt een brede en diverse achterban, verspreid over 17 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen – een gebied met 800.000 inwoners en een actief, innovatief en betrokken mkb. Samen met de Groene Metropoolregio (GMR), provincie Gelderland, ondernemers en kennisinstellingen in de regio werkt The Economic Board daarnaast aan een betere aansluiting van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, middels het Human Capital Akkoord. De uitvoering van het Human Capital Akkoord valt onder de regie van TEB.The Economic Board voert samen met de GMR en de provincie Gelderland de Regio Deal ‘Gezonde groene groei’, die in 2023 met het Rijk werd afgesloten, uit. De Regio Deal richt zich op programma’s voor gezond leven, toekomstbestendig wonen, sterke bedrijvigheid, werkende arbeidsmarkt, grenzeloos samenwerken en wijk- en dorpsgerichte aanpak. De Regio Deal sluit inhoudelijk aan bij de agenda’s van TEB, GMR en de gebiedsagenda van de provincie Gelderland.  n 2025 is door The Economic Board een nieuw strategisch plan 2026-2030 vastgesteld op basis waarvan meerjarenafspraken met de triple helixpartners worden gemaakt.

Middel

Arnhem

Gemeenschappelijke regeling

S07 Zorg

In april 2016 is de BVO DRAN opgericht ten behoeve van het doelgroepenvervoer voor 18 gemeenten in de regio Arnhem Nijmegen onder de merknaam Avan. Het is een gemeenschappelijke regeling, waarbij de bevoegdheid is gedelegeerd aan een bedrijfsvoeringsorganisatie. De taak van de BVO DRAN is het uitvoeren van het doelgroepenvervoer, daarmee wordt bedoeld het leerlingenvervoer, vervoer voor Wmo dagbesteding, vervoer naar Jeugdwet instellingen en het vraagafhankelijk vervoer (Wmo). Daarmee wordt o.a. bedoeld de gezamenlijke sturing en (financiële) beheersing van de uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer.

Regio Arnhem en regio Nijmegen

Wethouder Mounia Arkhouch is lid van het bestuur.

De gemeente Arnhem draagt volgens een verdeelsleutel bij aan de exploitatie. De kosten van de bedrijfsvoeringsorganisatie worden bepaald op basis van het inwoneraantal. De vervoerskosten op basis van de daadwerkelijke kosten van reizigers in het vervoer. De vervoersorganisatie heeft geen weerstandscapaciteit; tekorten komen voor rekening van de deelnemende gemeenten. De vervoersorganisatie beschikt niet over Eigen Vermogen en realiseert geen financieel resultaat.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

In 2020 zijn contracten voor het doelgroepenvervoer afgesloten met een initiële looptijd van vier jaar, met verlengingsopties tot maximaal 2030. Voor het Arnhemse routevervoer zijn in 2024 nieuwe contracten gesloten tot medio 2030, met een optie tot verlenging tot 2034. De kosten voor de overgang naar volledig zero-emissievervoer zijn hierin grotendeels al opgenomen.

In 2024 is een intergemeentelijk onderzoek naar het doelgroepenvervoer gestart. De resultaten worden in het derde kwartaal van 2026 verwacht en kunnen worden gebruikt voor toekomstige beleids- en contractkeuzes. Daarnaast heeft de BVO DRAN in 2025 een ambtelijke taskforce ingericht voor beheersmaatregelen, die in 2027 wordt voortgezet met onder meer aandacht voor de doorontwikkeling van de klachtafhandeling.

Middel

De risico's waarmee BVO DRAN te maken heeft zijn een zeer dynamische omgeving, kwetsbare burgers en daarmee politieke gevoeligheid.

De inrichting van het doelgroepenvervoer is gebaseerd op een 'open einde' systematiek. Hierom is de sturingsinformatie frequenter en gericht op continue monitoring. Structureel ontvangen we van de BVO DRAN managementinformatie en zogenaamde rittenbakken. Er is ongeveer 6 keer per jaar ambtelijk en 6 keer per jaar bestuurlijk overleg. De informatie over het doelgroepenvervoer is in Power BI verwerkt en maakt onderdeel uit van de bestuursrapportage. Er is frequent contact op basis van casuïstiek of andere directe beleidsvragen. Per 2025 is een ambtelijke taskforce gestart om aanvullende beleidsopties te onderzoeken en voor te bespreken.

Kleve (D)

Openbaar lichaam naar Duits recht

S00 Bestuur, dienstverlening en financiën; S03 Economie

De Euregio Rijn-Waal (ERW) is een Nederlands-Duits openbaar lichaam waarbij ca 55 gemeenten en regionale overheden en Kamer van Koophandels uit de grensregio zijn aangesloten. De bevordering van de integratie van Europa en het slechten van nationale grenzen zijn centrale doelen van deze samenwerking. De ERW zet in op verbetering en intensiveren van grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij. In het werkgebied van de Euregio bestaan veel mogelijkheden voor een sterke economische en maatschappelijke ontwikkeling. De Euregio brengt partners bij elkaar om gezamenlijke initiatieven te starten en zo gebruik te maken van synergie-effecten. De ERW verzorgt het programmamanagement voor het EU-programma INTERREG Duitsland-Nederland. De Euregio is geen verbonden partij in de zin van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De Euregio is een openbaar lichaam gebaseerd op het Verdrag van Anholt. In overeenstemming met artikel 3 lid 3 van dit verdrag is voor de Euregio het Duitse recht van toepassing. Dit betekent dat voor de Euregio niet dezelfde plichten gelden ten aanzien van bijvoorbeeld de verzending van de begroting aan deelnemende gemeenten. In de statuten van de Euregio is vastgelegd dat de begroting een maand voor het begin van het nieuwe begrotingsjaar een begroting wordt opgeleverd.

55 leden, te weten 30 Nederlandse en 20 Duitse gemeenten, 3 regionale instanties en 2 Kamers van Koophandel

In de Euregioraad zitten namens de gemeente Arnhem wethouder Nermina Kundić en de raadsleden Luc Groot, Menno Feitsma, Mikail Akbulut en Marlies Neutkens.

Beperkt. De leden betalen een (inwoneraantal gerelateerde) contributie.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

De Euregio geeft uitvoering aan de door de Euregioraad vastgestelde Strategische Agenda 2025+. Daarin zijn vier grensuitdagingen geformuleerd: economie en klimaat, arbeidsmarkt en opleiding, leefbaarheid alsmede Euregionale identiteit. Medio 2022 is het Europees Interreg-programma VI 2021-2027 van start gegaan. Daarvoor verzorgt de Euregio het regionale programmamanagement.   

Binnen de Groene Metropoolregio worden initiatieven voor Euregionale samenwerking onderzocht, o.a. in het kader van de Regio Deal Groene Groei. Arnhem neemt binnen de Euregio samen met Düsseldorf, Duisburg, Moers, Ede, Apeldoorn en Nijmegen deel aan het zogenaamde 100.000plus-netwerk.

Laag

Arnhem (per januari 2026)

Gemeenschappelijke regeling

S00 Bestuur, dienstverlening en financiën; S02 Bereikbaarheid; S03 Economie; S10 Klimaat en energie; S12 Wonen en leefomgeving

De ambitie van de Groene Metropoolregio is gericht op de welvaart van de inwoners in de regio. De Groene Metropoolregio werkt aan maatschappelijke opgaven op het gebied van werken, wonen, duurzaamheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. De regio staat voor kwalitatieve groei en dus voor balans tussen groei en leefbaarheid. De ambitie is om de omvangrijke groeiopgave (huisvesting, werk en bereikbaarheid) te faciliteren en de groene leefomgeving en ontspannen leefkwaliteit in de regio te behouden en te versterken. De regio wil zich sterker profileren naar het rijk en Europa als groene, circulaire metropoolregio. De regionale agenda is hierop gericht.

Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar.

Burgemeester Ahmed Marcouch is lid van het Algemeen Bestuur van de Groene Metropoolregio met wethouder Nermina Kundić als zijn plaatsvervanger. Wethouder Maarten van den Bos bestuurlijk opdrachtgever voor de Groene Groeiregio. De bestuurlijke opgaventeams worden in de zomer van 2026 samengesteld. De Arnhemse bestuurders die hieraan deelnemen zullen na de zomer bekend zijn.

 De gemeente Arnhem draagt naar rato van inwonertal bij aan de uitvoering van de gemeenschappelijke regeling. Dit betreft de basiskosten. Daar komen jaarlijks de middelen bij voor de uitvoering van de regionale agenda.  Het bedrag van € 1.583.000 dat is opgenomen als gerealiseerde bijdrage Arnhem is opgebouwd uit € 449.000 voor de basiskosten, €166.000 voor de bijdrage Economic Board en € 968.000 voor kosten uitvoering regionale agenda.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

In de Groene Metropoolregio staan de gemeenten gezamenlijk voor de uitdaging om de groei van wonen, werken en mobiliteit zo te realiseren dat deze in goede balans met levendige stedelijkheid en ontspannen leefkwaliteit zijn. Dat wordt groene groei genoemd. Om dit te bereiken werken de gemeenten aan vijf opgaven:  
·   Groene Groeiregio (verbinden van ruimtelijke opgaven en woningbouw)
·   Productieve regio (economie en arbeidsmarkt)
·   Ontspannen regio (leefbaarheid, natuur en landschap, cultuur en erfgoed)
·   Verbonden regio (mobiliteit en bereikbaarheid)
·   Circulaire regio (circulariteit, duurzaamheid, klimaat en energie).

Om verschillende redenen is regionale samenwerking bij deze opgaven van belang. De opgaven overstijgen de gemeentegrenzen en vragen om slim omgaan met de schaarse ruimte. Door samen op te trekken kunnen efficiency- en kostenvoordelen behaald worden. Een regionale aanpak geeft ook meer slagkracht richting diverse ministeries, de provincie en Europa.  
In de eerste jaren van de GMR lag de focus vooral op beleidsontwikkeling, onderzoek en planvorming. In de nieuw regionale agenda 2025-2028 is het accent meer verschoven naar de uitvoering. Dat gebeurt vooral door gemeenten en partners. De GMR ondersteunt de uitvoering door samenwerking en gebiedsprocessen te organiseren, lobby-activiteiten en financieringsstrategieën te ontwikkelen. Dit krijgt mede vorm in een in 2026 geactualiseerde Regionale Investeringsagenda waarmee de regio, samen met het Rijk en de provincie voortbouwt op de Regio Deal en het NOVEX ontwikkelperspectief. Ook blijft de GMR alert op nieuwe kansen en ontwikkelingen en brengt e.e.a. samen in het NOVEX-programma. Er is een initiatief om gezamenlijk het tekort aan personele capaciteit aan te pakken. Om de regionale ambities te kunnen realiseren moet de uitvoeringskracht immers op peil zijn.  
De afgelopen jaren is de behoefte gegroeid om (ruimtelijke) vraagstukken integraal aan te vliegen. Het groen-blauw raamwerk en onderwerpen als logistiek en circulair bouwen zijn hiervan voorbeelden. Om verschillende opgaven te faciliteren worden daarom integratietafels georganiseerd.
In 2026 wordt de Woondeal 3.0. geactualiseerd. Ook de uitvoering van de Regio Deal Gezonde groene groei is in 2026 verder op gang gekomen. Na een periode van opstarten en het opbouwen van samenwerkingsverbanden ligt de nadruk nu meer op concrete projecten, onder andere rond circulaire economie, energie, gezondheid en human capital.

Middel

Arnhem

Gemeenschappelijke regeling

S12 Wonen en leefomgeving

De realisatie en coördinatie van het beheer van Park Lingezegen op basis van het Masterplan, Intergemeentelijke structuurvisie, het Uitvoeringsprogramma en het AB-besluit 2015-004 over de Afronding van de basisuitrusting en de doorontwikkeling (AB, 04 12 2015).

Gemeenten Lingewaard, Overbetuwe, Nijmegen en Arnhem.

Wethouder Eva van Esch is lid van het Dagelijks bestuur en voorzitter van het Algemeen bestuur, Wethouder David de Vries is lid van het Algemeen bestuur.

De gemeente Arnhem draagt voor 25% bij aan de gemeenschappelijke regeling.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

De komende jaren werkt de parkorganisatie aan een stevige, relevante positie in de regio en ontwikkelt ze haar identiteit tot een herkenbaar merk Park Lingezegen. Een sterk en betrokken actief netwerk wordt uitgebouwd, waarbij er nauw wordt samengewerkt met regionale stakeholders (de deelnemende gemeenten, provincie, Groene Metropoolregio) en betrokken lokale ondernemers en vrijwilligers.

Laag

Arnhem

Gemeenschappelijke regeling

S04 Onderwijs; S06 Participatie en armoedebestrijding; S07 Zorg

De Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Regio Centraal Gelderland is door elf gemeenten in 2017 opgericht voor de uitvoering van taken op het terrein van het sociaal domein. De MGR bestaat uit een beheerorganisatie en zes modules, te weten: Inkoop Zorg, Regionale Facilitering Zorg, Werkgeversservicepunt, Regionaal Bureau Leerlingzaken, Werkgeverschap SW-medewerkers en Contractmanagement Inburgeringstrajecten. Met ingang van 2027 wordt als zevende module Toezicht Sociaal Domein toegevoegd.

Gemeenten Arnhem, Doesburg, Duiven, Lingewaard, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Wageningen, Westervoort en Zevenaar (niet alle gemeenten doen aan alle modules mee) alsmede het UWV (Werkgeverservicepunt).

Wethouder Nermina Kundić is lid van het bestuur. In de bestuurscommissies zitten wethouders Mounia Arkhouch (Participatie en Inkoop Zorg) en Nermina Kundić (Onderwijs en Inkoop Zorg).

De gemeente Arnhem draagt bij aan de exploitatie van de gemeenschappelijke regeling. Over de wijze waarop de bijdrage over de deelnemende gemeenten worden verdeeld zijn per module specifieke afspraken vastgelegd. Bij de onderwijsmodule geldt bijvoorbeeld het criterium 'leerlingaantallen en VsV-cijfers van de afgelopen 3 jaren' en bij de module WgSW het aantal inwoners met een SW-verband.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

In opdracht van de deelnemende gemeenten levert de MGR-organisatie een belangrijke bijdrage aan het versterken van de regionale samenwerking, meer integraliteit en ketenoptimalisering in het sociaal domein. De MGR is gevraagd alert te zijn op ontwikkelingen en opgaven die hieraan verder kunnen bijdragen. De MGR zet in 2027 de werkzaamheden zoals die in de afgelopen jaren zijn ingezet en afgesproken voort.

Laag

Arnhem

Gemeenschappelijke regeling

S11 Ruimtelijke ontwikkeling

Goede en effciënte vergunningverlening en handhaving op het gebied van milieu, bouwen, natuur en water.

Gemeenten Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen, Zevenaar en provincie Gelderland.

Wethouder Eva van Esch is lid van dagelijks bestuur en algemeen bestuur.

De gemeente Arnhem draagt bij aan de exploitatiebegroting van deze gemeenschappelijke regeling. De jaarlijks bijdrage is afhankelijk van het afgesproken werkprogramma en de verstrekte aanvullende opdrachten/projecten.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

De landelijke evaluatie van Omgevingsdiensten door de commissie Van Aartsen heeft een aantal maatregelen opgeleverd, waaronder het ‘robuuster’ maken van (kleinere) omgevingsdiensten. In dat kader zijn ODRA en ODRN per 1 januari 2026 gefuseerd tot ODGM. De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat ODRA momenteel relatief veel capaciteit moet inhuren en inmiddels structureel beginnende werknemers zelf opleidt.

Sinds enige tijd trekt de bouw in Arnhem aan. Sinds halverwege 2025 zien we dat meer vergunningen voor met name woningbouw verleend worden. Dat betekent een groeiende hoeveelheid werk voor ODGM en voor de gemeente zelf. Daartegenover staan stijgende inkomsten uit de bouwleges.

Middel

Landelijke ontwikkelingen in wet- en regelgeving kunnen grote invloed hebben op de taakomvang en -inhoud van de omgevingsdienst ODRA. De impact van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) is groot. Er zijn hiervoor werkprocessen aangepast. In 2026 loopt een harmonisatietraject om de werkprocessen voor vergunningverlening in heel Gelderland (5 omgevingsdiensten) zoveel mogelijk op gelijke wijze uit te voeren. De Wkb kent een gefaseerde invoering, waarbij de oorspronkelijke fasering inmiddels is losgelaten. Het is niet duidelijk wanneer de volgende fase wordt ingevoerd.

In 2022 is gestart met de implementatie van de aanbevelingen uit het in 2021 verschenen rapport ‘Om de leefomgeving’ van de commissie Van Aartsen. De meeste initiatieven worden vanuit het rijk geïnitieerd. Eén van de aanbevelingen heeft betrekking op schaalvergrotingen van omgevingsdiensten. ODRA en ODRN zijn in dat kader per 1 januari 2026 juridisch gefuseerd tot ODGM. In 2026 en 2027 zullen nog werkzaamheden worden uitgevoerd om de twee organisaties samen te voegen. Per 1 januari 2028 zal een nieuwe, generieke financieringssystematiek worden ingevoerd. Gemeente Arnhem participeert in de werkgroep die betrokken is bij het proces van totstandkoming van deze nieuwe systematiek.

ODRA heeft voor een aantal vakgebieden last van krapte op de arbeidsmarkt. Daarom neemt ODRA starters aan die met behulp van interne scholing en begeleiding de werkplekken bezetten waarvoor moeilijk ervaren specialisten te vinden zijn.

De omvang van het takenpakket van ODRA op het gebied van bouw, vergunningverlening en toezicht is direct afhankelijk van initiatieven van particulieren en bedrijven in de stad en landelijke ontwikkelingen (bijv. discussie stikstof). Er kunnen grote verschillen zitten tussen jaren. Om hierop te anticiperen houdt ODRA een flexibele schil met personeel aan. Met de systematiek van outputfinanciering en een prognose van de gemeente op de bouwontwikkelingen wordt het beter mogelijk om de kosten voor de gemeente vooraf in te schatten.

De bij omgevingsdienst ODRA onderkende risico's voor gemeente Arnhem worden op de volgende wijzen beheerst. Allereerst is er maandelijks werkoverleg tussen de accounthouders van beide partijen. Relevante ontwikkelingen kunnen daar als eerste gesignaleerd worden. Actuele zaken worden op dagelijkse basis besproken. ODRA levert maandelijks productiecijfers en urenoverzichten. De cijfers worden met deze frequentie ook in het accountoverleg besproken. Realisatie van producten en uren kan zo getoetst worden aan planning en budget, indien nodig kan worden bijgestuurd en zullen relevante ontwikkelingen gemeld worden in de financiële cyclus van de gemeente.

De portefeuillehouder heeft zitting in het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur van ODRA. Meerdere keren per jaar worden financiële tussenrapportages van ODRA in de vorm van een financieel dashboard in de bestuursvergaderingen besproken. De business controller Arnhem adviseert de portefeuillehouder op deze rapportages en signaleert vroegtijdig risico's.

Arnhem

Gemeenschappelijke regeling

S05 Cultuur

Het gezamenlijk vorm en inhoud geven aan het Gelders Archief, een samenwerking van de gemeentelijke archieven van Arnhem, Renkum, Rheden, Rozendaal, provincie en het Rijksarchief Gelderland. Aanvullend zijn taken afgesproken op het terrein van het beheer, het behoud, de presentatie en informatieverstrekking van de historie van de stad Arnhem en de omgeving daarvan.

De gemeenten Renkum, Rheden en Rozendaal en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Met de Provincie De gemeenten Renkum, Rheden en Rozendaal en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Met de Provincie Gelderland vinden onderhandelingen plaats over toetreding tot de Gemeenschappelijke Regeling. Provincie Gelderland heeft een DVO afgesloten voor de periode van 2023-2027.

Wethouders Tjienta van Pelt en David de Vries maken deel uit van het bestuur.

Jaarlijkse bijdrage.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zal op 1 januari 2027 uittreden uit de Gemeenschappelijke Regelingen ten behoeve van de Regionale Historische Centra (RHC's), waaronder het Gelders Archief. Het Rijk wil wel de financiering op niveau houden voor het behoud en beheer van de fysieke rijksarchieven binnen de RHC's. Dit door ze door het verstrekken van een specifieke uitkering (SPUK) gekoppeld aan een taakdelegatie (opgenomen in de Archiefwet 2027). Dit betekent dat 2027 in belangrijke mate zal worden benut voor het borgen, verbreden en verbeteren van relaties. Daarbij gaat het zowel om de samenwerking met de GR- en DVO-partners als om de relaties met het Ministerie van OCW, het Nationaal Archief en de andere regionaal historische centra die, net als het Gelders Archief, dienstverlening voor het rijk blijven uitvoeren.

Na uittreding van het rijk zullen er nieuwe afspraken worden gemaakt over de indexering aangezien we dan niet meer de prijscompensatie van het rijk hoeven te volgen. Voor de komende jaren is het Gelders Archief uitgegaan van minimale indexering (1%).   

In 2027 versterkt het Gelders Archief zijn rol als kenniscentrum en dienstverlener door verdere ontwikkeling van digitaal informatiebeheer, uitbreiding van het digitaal depot, inzet van innovatieve technologie zoals AI en verbetering van toegankelijke dienstverlening voor een breed publiek. Tegelijk investeert het Gelders Archief in collectieverbreding, taal en inclusie, goed werkgeverschap en duurzaamheid, met als doel een toekomstbestendige, maatschappelijk betrokken en duurzame organisatie te zijn. Daarbij opereert de organisatie in een veranderende omgeving.

Het thema weerbaarheid krijgt in 2027 meer aandacht. De toenemende onrust in de wereld vraagt ook van het Gelders Archief om een gerichte benadering van risico’s en kwetsbaarheden. Dit vertaalt zich in het denken in scenario’s en waar nodig het uitvoeren van oefeningen die gericht zijn op fysieke en digitale risico’s. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de impact van langdurige uitval van voorzieningen zoals stroom en (landelijke) communicatievoorzieningen op de organisatie, de digitale weerbaarheid bij een mogelijke cyberaanval en het waarborgen van de bedrijfscontinuïteit.

Middel

Arnhem

Gemeenschappelijke regeling

S01 Veiligheid; S07 Zorg; S09 Gezondheid en sport

In deze regeling participeren (inclusief Arnhem) 15 gemeenten. Het betreft hier een wettelijk aangewezen organisatie met taken op het terrein van de brandweer (hulpverlening), volksgezondheid en rampenbestrijding. Veiligheid en gezondheid zijn in de regio de kerntaken.

15 gemeenten (inclusief Arnhem) participeren in de gemeenschappelijke regeling.

Burgemeester Ahmed Marcouch is voorzitter en lid van het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur. Daarnaast vindt er besluitvorming in de bestuurscommissies plaats. Burgemeester Ahmed Marcouch maakt deel uit van het (dagelijks) bestuur.

De gemeente Arnhem  draagt bij aan de exploitatie van de gemeenschappelijke regeling.  Over de wijze waarop de bijdrage over de deelnemende gemeenten is verdeeld zijn per onderdeel specifieke afspraken gemaakt en vastgelegd.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

Middel

De veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland Midden is een wettelijk aangewezen regeling waarin wordt samengewerkt met 15 verschillende gemeenten. De taken zijn onderverdeeld in een vijftal programma's (crisisbeheersing, brandweerzorg, GGD, ambulancezorg en bedrijfsvoering). VGGM wijst in haar begroting 2026 op de volgende risico's:
·   Besparingsopgave vanuit gemeenten, wat gepaard kan gaan met hoger financieel risico voor gemeenten
·   Arbeidsontwikkelingen, waaronder een krappe arbeidsmarkt, vergrijzing en vitaliteit.  
·   Ziekteverzuim en werkdruk
·   Grotere druk op zorg- en veiligheidsketen (weerbaarheid) en afnemende budgetten (vanuit het Rijk bezuiniging op SPUK en BDUR-gelden en besparingen gemeente)
·   Maatschappelijke ontwikkelingen en geopolitieke dreigingen

In het kader van de besparingsopdracht vanuit gemeenten heeft VGGM uitgewerkt op welke wijze daar invulling aan kan worden gegeven. Voor 2025 en 2026 zit de besparing van 2% (zoals verzocht door gemeenten) in financieel technische oplossingen:
-   Begroten van hogere rentebaten
-   Begroten van lagere kapitaallasten
-   Begroten van hogere opbrengst verkoop afgestoten materieel
-   Temporiseren versterkingsprogramma Samen Beter Bedrijfsvoeren

De beheersing van bovenstaande risico's is vooral gericht op het actief verbinden van de gemeentelijke belangen. Het regionaal controllersoverleg en de Financiële Commissie die regelmatig bijeen komen vervullen hierin een belangrijke adviesrol, ook ten aanzien van de P&C-producten van de VGGM. Daarnaast wordt er actief samengewerkt bij bestuurlijke opdrachten. Per programma is door de VGGM een doelenboom opgesteld waarbij tevens de belangrijkste risicofactoren en migranten zijn genoemd.  
Aan de hand van de zogenaamde 'kans x effect'-methode wordt jaarlijks door VGGM een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke risico’s en een kwantificering daarvan. Bij benadering wordt er een indicatie gegeven van het voor de organisatie benodigde weerstandsvermogen. Dit weerstandsvermogen wordt gevormd door de totale impact van de gekwantificeerde risico’s te relateren aan de weerstandscapaciteit (zijnde het beschikbare eigen vermogen).

Daarnaast ontvangen de deelnemende gemeenten gedurende het jaar tussenrapportages van VGGM waarin wordt stilgestaan bij de actuele ontwikkelingen en de verwachtingen met betrekking tot de risico's worden beschreven.  

De burgemeester is lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van VGGM. Ook heeft de burgemeester zitting in de Bestuurscommissie Veiligheid en de wethouder publieke gezondheid in de Bestuurscommissie Gezondheid.

Vanwege het delegeren van taken van het AB naar de Bestuurscommissies, komt het AB nog slechts tweemaal per jaar samen. De BC Veiligheid & Gezondheid komen beiden vijf keer per jaar samen. Dat geldt ook voor het Dagelijks Bestuur.

Onderwerp van gesprek is onder andere de P&C-cyclus. Begrotingen en jaarrekeningen worden daar vastgesteld. Ook inhoudelijke ontwikkelingen/ risico's worden daar gedeeld.

Ondersteunende ambtenaren adviseren de burgemeester en wethouder als het gaat om de inhoud van de agenda. Deze ondersteunende ambtenaren zijn ook aangesloten op het controllersoverleg zoals eerder genoemd.  

De raad krijgt de mogelijkheid om een zienswijze uit te brengen ten aanzien van de begroting en de jaarrekening van VGGM. Eventuele financiële risico’s worden opgenomen in gemeentelijke risicoprofiel.

In de afgelopen jaren is gebleken dat deze beheersstrategie volstaat.

Kerk - Avezaath

Gemeenschappelijke regeling

S03 Economie

Het Recreatieschap heeft tot taak de gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de openluchtrecreatie en het toerisme in het rivierengebied.Samen met het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en het Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal wordt deelgenomen in de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied (handelsnaam Uiterwaarde). Uiterwaarde ontwikkelt de recreatiegebieden en land- en routegebonden voorzieningen in het rivierengebied en houdt ze in stand.

Samen met de gemeenten Lingewaard en Overbetuwe heeft de gemeente Arnhem zitting in het bestuur van het Recreatieschap Overbetuwe. Het recreatieschap Overbetuwe is aandeelhouder van de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied.

Vanuit de gemeente Arnhem participeren de portefeuillehouder toerisme en recreatie en raadslid Nico Wiggers in het algemeen bestuur van Recreatieschap Overbetuwe.

Eigen vermogen en vreemd vermogen liggen bij de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierenland. Het Recreatieschap Overbetuwe beschikt niet over vermogen.

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026             €

Per 01-01-2026             €

Per 31-12-2026            €

Begroot voor 2027       €

Begroot voor 2027       €

Laag