Met wie werken we samen | Verbonden partijen

Sportbedrijf Arnhem
Vestigingsplaats	Arnhem
Rechtsvorm	Besloten Vennootschap
Programma	S09 Gezondheid en sport
Doel verbonden partij	Het Sportbedrijf voert het sportbeleid uit. Arnhem stimuleert en faciliteert bewegen en sporten en Arnhem, voor een beter welzijn van de stad.
Deelnemers in samenwerking	Gemeente Arnhem
Bestuurlijk belang	De gemeente Arnhem is 100% aandeelhouder van de BV Sportbedrijf Arnhem. Als aandeelhouder is de gemeente Arnhem lid van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Het mandaat om als aandeelhouder op te treden is door het college neergelegd bij de concerndirecteur.
Financieel belang	De gemeente Arnhem heeft het volledige eigendom.
Eigen vermogen	Per 01-01-2026 €	2.001.000
	Per 31-12-2026 €
Vreemd vermogen	Per 01-01-2026 €	13.548.000
	Per 31-12-2026 €
Financieel resultaat	Begroot voor 2027
Bijdrage Arnhem	Begroot voor 2027	20.185.000
Ontwikkelingen	Het Sportbedrijf gaat in 2027 meer samenwerkingen aan in de regio Zij gaan onder andere personeel, benutting van accommodaties, beheer en activiteiten leveren aan andere gemeenten. Het doel hierbij is dat er wederzijds verhoogd maatschappelijk en financiëel rendement ontstaat. Verder verkent het Sportbedrijf verder hoe zij haar rol in de regio uit kan breiden. Ook gaat het Sportbedrijf haar ondernemerschap verder vergroten en daarmee de eigen inkomsten verhogen. Dit is noodzaak gezien de stijgende kosten en achterblijvende gemeentelijke subsidie. Het Sportbedrijf verwacht hiermee de begroting weer (nagenoeg) sluitend te kunnen krijgen.
Risicoprofiel	Middel
Spindiagram

Beheersstrategie	Sturing Het Sportbedrijf is de grootste uitvoerder van het sportbeleid van de gemeente Arnhem. Bij de verzelfstandiging van het Sportbedrijf, zijn vanuit de gemeente als opdrachtgever en eigenaar van het Sportbedrijf, afspraken gemaakt over de informatie- en stuurmogelijkheden voor de gemeente. Voor 2027 geven we op dezelfde wijze als voorgaande jaren sturing aan het Sportbedrijf. Onderdeel van die sturing is het subsidieproces aan het Sportbedrijf. Dat bestaat uit een gezamenlijke, integrale, uitvraag aan het Sportbedrijf. Gevolgd door een subsidieaanvraag en een gezamenlijke (door sportbeleid, TLO en BC) beoordeling van de aanvraag. Door het jaar heen houden we aan de hand van kwartaalrapportages inhoudelijk en financieel vinger aan de pols wat betreft de voortgang. Ten slotte volgt vaststelling aan de hand van het jaarverslag en de jaarrapportage. Tegelijkertijd voert de gemeente als aandeelhouder ook regelmatig gesprekken met het Sportbedrijf door middel van aandeelhoudersvergaderingen. De dagdagelijkse aansturing gebeurt vanuit de bestuursadviseur sport die fungeert als ambtelijk opdrachtgever. Eind 2026 ronden we een evaluatie af rondom ‘10 jaar Sportbedrijf Arnhem 2017-2027' . Deze evaluatie zal onderzoeken hoe het Sportbedrijf (en de gemeente Arnhem als aandeelhouder en opdrachtgever) functioneert op het vlak van prijs/kwaliteit, construct, samenwerking, doelrealisatie, financiële gezondheid etc. Hieruit zullen ook aanbevelingen volgen per thema. In 2027 zullen we aan de slag gaan om eventuele hieruit voortkomende verbeterpunten door te voeren, in samenwerking met het Sportbedrijf. Financieel Wij verwachten voor 2027 dat het Sportbedrijf bij gelijkblijvende activiteiten nagenoeg voldoende financiële middelen tot haar beschikking heeft. Op het moment van schrijven is de begroting van het Sportbedrijf nog niet beschikbaar. Wel zijn we voortdurend in gesprek met het Sportbedrijf, ook over de financiën. Daaruit is de verwachting dat er een (nagenoeg) sluitende begroting opgeleverd kan worden, zonder inhoudelijk moeilijke keuzes te hoeven maken. Het Sportbedrijf verwacht de komende jaren het nadelige resultaat verder terug te dringen naar nihil in 2028. Voorwaarde hierbij is wel dat het Sportbedrijf door kan gaan met het vergroten van haar eigen inkomsten (ondernemerschap). Samenwerking De afgelopen jaren is de samenwerking tussen gemeente en Sportbedrijf sterk verbeterd. De samenwerking blijft een onderwerp waarin continu geïnvesteerd wordt, ook in 2027 en verder. Voorbeelden van inhoudelijke onderwerpen die gezamenlijk worden opgepakt zijn: verenigingsondersteuning, de bezetting van accommodaties en ontwikkeling van een positief sportklimaat. Voor 2027 zal o.a. het vergroenen van de sportparken aandacht krijgen. Sportbedrijf laat een gezonde mate van ondernemerschap en eigen initiatief zien. Dit komt de gemeente en de sport in Arnhem ten goede. We verwachten deze ontwikkeling met het MT van het Sportbedrijf in 2027 voort te kunnen zetten.

Beheersstrategie

Sturing
Het Sportbedrijf is de grootste uitvoerder van het sportbeleid van de gemeente Arnhem. Bij de verzelfstandiging van het Sportbedrijf, zijn vanuit de gemeente als opdrachtgever en eigenaar van het Sportbedrijf, afspraken gemaakt over de informatie- en stuurmogelijkheden voor de gemeente. Voor 2027 geven we op dezelfde wijze als voorgaande jaren sturing aan het Sportbedrijf. Onderdeel van die sturing is het subsidieproces aan het Sportbedrijf. Dat bestaat uit een gezamenlijke, integrale, uitvraag aan het Sportbedrijf. Gevolgd door een subsidieaanvraag en een gezamenlijke (door sportbeleid, TLO en BC) beoordeling van de aanvraag. Door het jaar heen houden we aan de hand van kwartaalrapportages inhoudelijk en financieel vinger aan de pols wat betreft de voortgang. Ten slotte volgt vaststelling aan de hand van het jaarverslag en de jaarrapportage. Tegelijkertijd voert de gemeente als aandeelhouder ook regelmatig gesprekken met het Sportbedrijf door middel van aandeelhoudersvergaderingen. De dagdagelijkse aansturing gebeurt vanuit de bestuursadviseur sport die fungeert als ambtelijk opdrachtgever.

Eind 2026 ronden we een evaluatie af rondom ‘10 jaar Sportbedrijf Arnhem 2017-2027' . Deze evaluatie zal onderzoeken hoe het Sportbedrijf (en de gemeente Arnhem als aandeelhouder en opdrachtgever) functioneert op het vlak van prijs/kwaliteit, construct, samenwerking, doelrealisatie, financiële gezondheid etc. Hieruit zullen ook aanbevelingen volgen per thema. In 2027 zullen we aan de slag gaan om eventuele hieruit voortkomende verbeterpunten door te voeren, in samenwerking met het Sportbedrijf.

Financieel
Wij verwachten voor 2027 dat het Sportbedrijf bij gelijkblijvende activiteiten nagenoeg voldoende financiële middelen tot haar beschikking heeft. Op het moment van schrijven is de begroting van het Sportbedrijf nog niet beschikbaar. Wel zijn we voortdurend in gesprek met het Sportbedrijf, ook over de financiën. Daaruit is de verwachting dat er een (nagenoeg) sluitende begroting opgeleverd kan worden, zonder inhoudelijk moeilijke keuzes te hoeven maken. Het Sportbedrijf verwacht de komende jaren het nadelige resultaat verder terug te dringen naar nihil in 2028. Voorwaarde hierbij is wel dat het Sportbedrijf door kan gaan met het vergroten van haar eigen inkomsten (ondernemerschap).

Samenwerking
De afgelopen jaren is de samenwerking tussen gemeente en Sportbedrijf sterk verbeterd. De samenwerking blijft een onderwerp waarin continu geïnvesteerd wordt, ook in 2027 en verder. Voorbeelden van inhoudelijke onderwerpen die gezamenlijk worden opgepakt zijn: verenigingsondersteuning, de bezetting van accommodaties en ontwikkeling van een positief sportklimaat. Voor 2027 zal o.a. het vergroenen van de sportparken aandacht krijgen. Sportbedrijf laat een gezonde mate van ondernemerschap en eigen initiatief zien. Dit komt de gemeente en de sport in Arnhem ten goede.

We verwachten deze ontwikkeling met het MT van het Sportbedrijf in 2027 voort te kunnen zetten.

ENDVBEND

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden
Vestigingsplaats	Arnhem
Rechtsvorm	Gemeenschappelijke regeling
Programma	S01 Veiligheid; S07 Zorg; S09 Gezondheid en sport
Doel verbonden partij	In deze regeling participeren (inclusief Arnhem) 15 gemeenten. Het betreft hier een wettelijk aangewezen organisatie met taken op het terrein van de brandweer (hulpverlening), volksgezondheid en rampenbestrijding. Veiligheid en gezondheid zijn in de regio de kerntaken.
Deelnemers in samenwerking	15 gemeenten (inclusief Arnhem) participeren in de gemeenschappelijke regeling.
Bestuurlijk belang	Burgemeester Ahmed Marcouch is voorzitter en lid van het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur. Daarnaast vindt er besluitvorming in de bestuurscommissies plaats. Burgemeester Ahmed Marcouch maakt deel uit van het (dagelijks) bestuur.
Financieel belang	De gemeente Arnhem draagt bij aan de exploitatie van de gemeenschappelijke regeling. Over de wijze waarop de bijdrage over de deelnemende gemeenten is verdeeld zijn per onderdeel specifieke afspraken gemaakt en vastgelegd.
Eigen vermogen	Per 01-01-2026 €	13.506.000
	Per 31-12-2026 €	10.833.000
Vreemd vermogen	Per 01-01-2026 €	65.018.000
	Per 31-12-2026 €	52.590.000
Financieel resultaat	Begroot voor 2027
Bijdrage Arnhem	Begroot voor 2027	25.269.000
Ontwikkelingen
Risicoprofiel	Middel
Spindiagram

Beheersstrategie	De veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland Midden is een wettelijk aangewezen regeling waarin wordt samengewerkt met 15 verschillende gemeenten. De taken zijn onderverdeeld in een vijftal programma's (crisisbeheersing, brandweerzorg, GGD, ambulancezorg en bedrijfsvoering). VGGM wijst in haar begroting 2026 op de volgende risico's: · Besparingsopgave vanuit gemeenten, wat gepaard kan gaan met hoger financieel risico voor gemeenten · Arbeidsontwikkelingen, waaronder een krappe arbeidsmarkt, vergrijzing en vitaliteit. · Ziekteverzuim en werkdruk · Grotere druk op zorg- en veiligheidsketen (weerbaarheid) en afnemende budgetten (vanuit het Rijk bezuiniging op SPUK en BDUR-gelden en besparingen gemeente) · Maatschappelijke ontwikkelingen en geopolitieke dreigingen In het kader van de besparingsopdracht vanuit gemeenten heeft VGGM uitgewerkt op welke wijze daar invulling aan kan worden gegeven. Voor 2025 en 2026 zit de besparing van 2% (zoals verzocht door gemeenten) in financieel technische oplossingen: - Begroten van hogere rentebaten - Begroten van lagere kapitaallasten - Begroten van hogere opbrengst verkoop afgestoten materieel - Temporiseren versterkingsprogramma Samen Beter Bedrijfsvoeren De beheersing van bovenstaande risico's is vooral gericht op het actief verbinden van de gemeentelijke belangen. Het regionaal controllersoverleg en de Financiële Commissie die regelmatig bijeen komen vervullen hierin een belangrijke adviesrol, ook ten aanzien van de P&C-producten van de VGGM. Daarnaast wordt er actief samengewerkt bij bestuurlijke opdrachten. Per programma is door de VGGM een doelenboom opgesteld waarbij tevens de belangrijkste risicofactoren en migranten zijn genoemd. Aan de hand van de zogenaamde 'kans x effect'-methode wordt jaarlijks door VGGM een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke risico’s en een kwantificering daarvan. Bij benadering wordt er een indicatie gegeven van het voor de organisatie benodigde weerstandsvermogen. Dit weerstandsvermogen wordt gevormd door de totale impact van de gekwantificeerde risico’s te relateren aan de weerstandscapaciteit (zijnde het beschikbare eigen vermogen). Daarnaast ontvangen de deelnemende gemeenten gedurende het jaar tussenrapportages van VGGM waarin wordt stilgestaan bij de actuele ontwikkelingen en de verwachtingen met betrekking tot de risico's worden beschreven. De burgemeester is lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van VGGM. Ook heeft de burgemeester zitting in de Bestuurscommissie Veiligheid en de wethouder publieke gezondheid in de Bestuurscommissie Gezondheid. Vanwege het delegeren van taken van het AB naar de Bestuurscommissies, komt het AB nog slechts tweemaal per jaar samen. De BC Veiligheid & Gezondheid komen beiden vijf keer per jaar samen. Dat geldt ook voor het Dagelijks Bestuur. Onderwerp van gesprek is onder andere de P&C-cyclus. Begrotingen en jaarrekeningen worden daar vastgesteld. Ook inhoudelijke ontwikkelingen/ risico's worden daar gedeeld. Ondersteunende ambtenaren adviseren de burgemeester en wethouder als het gaat om de inhoud van de agenda. Deze ondersteunende ambtenaren zijn ook aangesloten op het controllersoverleg zoals eerder genoemd. De raad krijgt de mogelijkheid om een zienswijze uit te brengen ten aanzien van de begroting en de jaarrekening van VGGM. Eventuele financiële risico’s worden opgenomen in gemeentelijke risicoprofiel. In de afgelopen jaren is gebleken dat deze beheersstrategie volstaat.

Beheersstrategie

De veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland Midden is een wettelijk aangewezen regeling waarin wordt samengewerkt met 15 verschillende gemeenten. De taken zijn onderverdeeld in een vijftal programma's (crisisbeheersing, brandweerzorg, GGD, ambulancezorg en bedrijfsvoering). VGGM wijst in haar begroting 2026 op de volgende risico's:
·   Besparingsopgave vanuit gemeenten, wat gepaard kan gaan met hoger financieel risico voor gemeenten
·   Arbeidsontwikkelingen, waaronder een krappe arbeidsmarkt, vergrijzing en vitaliteit.
·   Ziekteverzuim en werkdruk
·   Grotere druk op zorg- en veiligheidsketen (weerbaarheid) en afnemende budgetten (vanuit het Rijk bezuiniging op SPUK en BDUR-gelden en besparingen gemeente)
·   Maatschappelijke ontwikkelingen en geopolitieke dreigingen

In het kader van de besparingsopdracht vanuit gemeenten heeft VGGM uitgewerkt op welke wijze daar invulling aan kan worden gegeven. Voor 2025 en 2026 zit de besparing van 2% (zoals verzocht door gemeenten) in financieel technische oplossingen:
-   Begroten van hogere rentebaten
-   Begroten van lagere kapitaallasten
-   Begroten van hogere opbrengst verkoop afgestoten materieel
-   Temporiseren versterkingsprogramma Samen Beter Bedrijfsvoeren

De beheersing van bovenstaande risico's is vooral gericht op het actief verbinden van de gemeentelijke belangen. Het regionaal controllersoverleg en de Financiële Commissie die regelmatig bijeen komen vervullen hierin een belangrijke adviesrol, ook ten aanzien van de P&C-producten van de VGGM. Daarnaast wordt er actief samengewerkt bij bestuurlijke opdrachten. Per programma is door de VGGM een doelenboom opgesteld waarbij tevens de belangrijkste risicofactoren en migranten zijn genoemd.
Aan de hand van de zogenaamde 'kans x effect'-methode wordt jaarlijks door VGGM een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke risico’s en een kwantificering daarvan. Bij benadering wordt er een indicatie gegeven van het voor de organisatie benodigde weerstandsvermogen. Dit weerstandsvermogen wordt gevormd door de totale impact van de gekwantificeerde risico’s te relateren aan de weerstandscapaciteit (zijnde het beschikbare eigen vermogen).

Daarnaast ontvangen de deelnemende gemeenten gedurende het jaar tussenrapportages van VGGM waarin wordt stilgestaan bij de actuele ontwikkelingen en de verwachtingen met betrekking tot de risico's worden beschreven.

De burgemeester is lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van VGGM. Ook heeft de burgemeester zitting in de Bestuurscommissie Veiligheid en de wethouder publieke gezondheid in de Bestuurscommissie Gezondheid.

Vanwege het delegeren van taken van het AB naar de Bestuurscommissies, komt het AB nog slechts tweemaal per jaar samen. De BC Veiligheid & Gezondheid komen beiden vijf keer per jaar samen. Dat geldt ook voor het Dagelijks Bestuur.

Onderwerp van gesprek is onder andere de P&C-cyclus. Begrotingen en jaarrekeningen worden daar vastgesteld. Ook inhoudelijke ontwikkelingen/ risico's worden daar gedeeld.

Ondersteunende ambtenaren adviseren de burgemeester en wethouder als het gaat om de inhoud van de agenda. Deze ondersteunende ambtenaren zijn ook aangesloten op het controllersoverleg zoals eerder genoemd.

De raad krijgt de mogelijkheid om een zienswijze uit te brengen ten aanzien van de begroting en de jaarrekening van VGGM. Eventuele financiële risico’s worden opgenomen in gemeentelijke risicoprofiel.

In de afgelopen jaren is gebleken dat deze beheersstrategie volstaat.

ENDVBEND