Ontwikkelingen Groen, klimaat en gezonde leefomgeving met dekking | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | I/S |
|---|---|---|---|---|---|
Bedragen x € 1.000 | |||||
CDOKE 2027-2030 | 2.844 | 2.844 | 2.844 | 5.280 | S |
Dekking vanuit Gemeentefonds | -2.844 | -2.844 | -2.844 | -5.280 | S |
Warmtenet Malburgen | 162 | 160 | 157 | S | |
Dekking Warmtenet Malburgen | -162 | -160 | -157 | S | |
Groenfonds | 110 | -55 | -55 | I | |
Dekking bestemmingsreserve | -110 | 55 | 55 | I | |
Totaal ontwikkelingen Groen, klimaat en gezonde leefomgeving | 0 | 0 | 0 | 0 |
CDOKE 2027-2030
In 2027 wordt een totaalbedrag van € 671 miljoen via het gemeentefonds beschikbaar gesteld aan gemeenten om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid middels de decentralisatie-uitkering Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE).
Dit betekent een aanvulling van € 2,8 miljoen op de begroting die ingezet kan worden als dekking van de inspanningen op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Het totale budget van € 5,7 miljoen dat voor Arnhem nu in de begroting is opgenomen valt uiteen in € 5,2 miljoen als basisfinanciering en € 0,4 miljoen als planfinanciering (ten behoeve van de zero emissie zone). Voor beide onderdelen zijn in de jaren 2027 tot en met 2030 structurele lasten en baten opgenomen, waarbij de uitkeringsvorm na 2027 nog niet bepaald is (specifieke uitkering met verantwoordingseisen of gemeentefonds dat vrij besteedbaar is).
Warmtenet Malburgen
Voor de voorbereidingskosten van het warmtenet is € 750.000 in de bestemmingsreserve Duurzaamheid beschikbaar. De bijbehorende kapitaallasten worden vanaf 2028 in de begroting verwerkt. Nadat het investeringsvoorstel wordt vastgesteld door de raad zullen de ontwikkelkosten in Warm Malburgen BV worden ingebracht. Indien de raad niet akkoord gaat met het investeringsvoorstel, worden de ontwikkelkosten onttrokken aan de bestemmingsreserve Duurzaamheid.
Groenfonds
Bij de inzet van middelen uit het groenfonds vindt een administratieve correctie plaats om de begrote onttrekkingen uit de bestemmingsreserve Groenfonds in de jaren 2027 tot en met 2029 daarop aan te laten sluiten.
Ontwikkelingen Groen, klimaat en gezonde leefomgeving tlv algemene middelen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | I/S |
|---|---|---|---|---|---|
Bedragen x € 1.000 | |||||
Transitiefase ROVA afvalinzameling | -500 | I | |||
Afvalstoffenheffing: | |||||
Afvalinzameling ROVA | -1.250 | -2.500 | -2.500 | -2.500 | S |
Dekking afvalinzameling ROVA | 1.460 | 2.920 | 2.920 | 2.920 | S |
Afvalstoffenheffing 99% kostendekkend | 1.200 | 1.200 | 1.200 | 1.200 | S |
Kosten zwerfvuil, veegvuil en legen afvalbakken wijken vanaf 2029 in afvalstoffenheffing | 1.485 | 1.485 | 1.485 | 1.485 | S |
Kosten zwerfvuil, veegvuil en legen afvalbakken wijken: 2027 en 2028 uit algemene middelen | -1.485 | -1.485 | I | ||
BTW kosten overhead | 25 | 25 | 25 | 25 | S |
Ondersteunen vrijwilligersinitiatieven afval | -75 | -75 | -75 | -75 | S |
Dekking uit afvalstoffenheffing | 74 | 74 | 74 | 74 | S |
Impuls schonere stad | -250 | -250 | -250 | I | |
Dekking uit afvalstoffenheffing | 299 | 299 | 299 | I | |
Actualisatie afvalbegroting | -17 | -17 | -17 | -17 | S |
Intensivering inzet op afval | -250 | -250 | -125 | I | |
Rioolheffing: | |||||
Uitbreiding formatie (2 FTE) | -250 | -250 | -250 | -250 | S |
Uitbreiding formatie (2 FTE) toerekenen aan rioolheffing | 248 | 248 | 248 | 248 | S |
Waterkwaliteit, handhaving lozingsvergunningen bedrijven incidenteel | -150 | -150 | I | ||
Waterkwaliteit, handhaving lozingsvergunningen bedrijven toerekenen aan rioolheffing | 149 | 149 | I | ||
Waterkwaliteit, handhaving lozingsvergunningen bedrijven structureel | -100 | -100 | S | ||
Waterkwaliteit, handhaving lozingsvergunningen bedrijven toerekenen aan rioolheffing | 99 | 99 | S | ||
Kosten straatreiniging toerekenen aan rioolheffing | 1.386 | 1.386 | 1.386 | 1.386 | S |
Kosten onderhoud watergangen incidenteel aan rioolheffing | 238 | I | |||
Kosten onderhoud watergangen structureel aan rioolheffing | 337 | 337 | 337 | 337 | S |
BTW kosten overhead aan rioolheffing | 35 | 35 | 35 | 35 | S |
Kapitaallasten investeringen klimaatadaptatie | -185 | -367 | S | ||
Dekking 50% kapitaallasten klimaatadaptatie in rioolheffing | 104 | 207 | S | ||
Actualisatie begroting Riolering | -1 | -1 | -1 | -1 | S |
Extra investering klimaatfonds incidenteel | -2.000 | -2.500 | -2.100 | I | |
Extra investering klimaatfonds structureel | -900 | -3.000 | S | ||
Structureel maken wijkgroenagenda's | -250 | S | |||
Structureel maken schoolmoestuinen | -135 | -185 | -185 | -185 | S |
Campagne vaccinatiebereidheid opstart | -75 | I | |||
Campagne vaccinatiebereidheid | -25 | -25 | -25 | S | |
Opstellen Plan Gezonde Leefomgeving/WHO | -360 | I | |||
Plan Gezonde Leefomgeving/WHO | -360 | -360 | -360 | S | |
Ecologische oevers | -25 | -25 | -25 | -25 | S |
Extra boswachter (communicatie) | -150 | -150 | -150 | -150 | S |
Groenfonds, groei groen in de stad | -1.250 | -1.250 | -1.250 | -1.000 | I |
Zeegbos | -150 | I | |||
Groenonderhoud binnen en buiten stad | -150 | -200 | -200 | -200 | S |
Investering in bomen | -25 | -50 | S | ||
Bestrijding en preventie ratten | -150 | -150 | I | ||
Streetart | -70 | -70 | -70 | S | |
Actualiseren dierenwelzijn | -75 | I | |||
Structureel budget dierenwelzijn | -100 | -175 | -175 | -175 | S |
Slim koppelen budgetten openbare ruimte | 300 | 300 | 300 | 300 | S |
Inzet bestemmingsreserve Omgevingslawaai | 9 | I | |||
Inzet bestemmingsreserve Groot Onderhoud en vervanging openbare ruimte | 500 | I | |||
Programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed | -418 | 0 | 0 | 0 | I |
Totaal ontwikkelingen Groen, klimaat en gezonde leefomgeving | -1.572 | -1.611 | -456 | -435 |
Transitiefase ROVA afvalinzameling
Voor de opstart van de vestiging Arnhem heeft ROVA te maken met aanloopkosten, deze worden in maximaal 5 jaar afgebouwd. Voor 2027 wordt gerekend met aanloopkosten van € 500.000, voor de overige jaren zijn deze kosten nog niet financieel vertaald. Voorgesteld wordt deze kosten in 2027 in de begroting te verwerken.
Afvalinzameling (deels dekking uit de afvalstoffenheffing)
Voorgesteld wordt om de (extra) kosten van de afvalinzameling en -verwerking grotendeels te dekken uit de afvalstoffenheffing. Dit betreft de kosten van de afvalinzameling van ROVA, de kosten van zwerfvuil, veegvuil en legen afvalbakken in de wijken (vanaf 2029 doorberekend in de afvalstoffenheffing), de btw op aan de afvalstoffenheffing toegerekende kosten van overhead, het ondersteunen van de vrijwilligersinitiatieven afval en de incidentele kosten voor impuls schonere stad. Om de stijging van de heffing te dempen betalen we een deel van de kosten in 2027 en 2028 nog uit algemene middelen.
Intensivering inzet op afval
Om de voorgenomen veranderingen in de afvalinzameling op een praktisch uitvoerbare en voor onze inwoners begrijpelijke manier uit te rollen, nemen we de tijd om deze nieuwe maatregelen goed in te voeren. Hierbij kiezen we voor een systeem waarbij goede afvalscheiding wordt beloond en de vervuiler betaalt
(diftar). In 2026/2027 schrijven we een visie waarin we de keuze maken voor een specifiek inzamelsysteem. Om vervolgens stappen te kunnen zetten om dit in te voeren. In 2029 moet dit proces voltooid zijn. Om die reden intensiveren we de inzet op afval in de jaren 2027 en 2028 met € 250.000 en in 2029 met € 125.000.
Riolering (deels dekking uit de rioolheffing)
Voorgesteld wordt om de extra kosten voor de gemeentelijke watertaken voor afval-, hemel- en grondwater vrijwel volledig te dekken uit de rioolheffing. Dit betreft de uitbreiding van formatie met 2 fte, de kosten van waterkwaliteit en handhaving lozingsvergunningen bedrijven, de kosten van straatreiniging, de kosten van onderhoud watergangen, de btw op aan de rioolheffing toegerekende kosten van overhead en de helft van de kapitaallasten van investeringen in klimaatadaptatie.
Extra investering klimaatfonds
We zetten de huidige aanpak voort en intensiveren deze waar nodig om onze klimaatdoelen te halen. Om de vastgestelde ambities van Energie voor Arnhem waar te kunnen maken zal een bijdrage nodig zijn voor de projecten die hieruit voortkomen. Een jaarlijkse storting in het Klimaatfonds die ingezet kan worden voor onrendabele toppen, aanloopverliezen in overall dekkende business cases en subsidieregelingen voor (buurt) energieprojecten is gewenst om doorgang van de ambities te kunnen garanderen. We stellen voor in de jaren 2027 en 2028 incidenteel een bedrag van respectievelijk € 2 miljoen en € 2,5 miljoen in te zetten, dit in 2029 te verhogen naar € 3 miljoen (waarvan € 900.000 ter dekking van structurele lasten is) en vanaf 2030 de volledige € 3 miljoen voor dekking van structurele lasten te begroten.
Structureel maken wijkgroenagenda's
Om de wijkgroenagenda's structureel in de begroting te kunnen borgen, wordt voorgesteld vanaf 2030 een bedrag van € 250.000 vrij te maken.
Structureel maken schoolmoestuinen
We inspireren Arnhemmers om voor gezond voedsel te kiezen, door de aanpak schoolmoestuinen voort te zetten en door voorlichting op scholen. Daarvoor worden vanaf 2027 structureel middelen begroot, van € 135.000 in 2027 oplopend naar € 185.000 vanaf 2028.
Campagne vaccinatiebereidheid
We verhogen de vaccinatiebereidheid omdat dit raakt aan toekomstige generaties en de algehele publieke gezondheid. Als gemeente willen we dit aanjagen. We zorgen bijvoorbeeld voor toegankelijke informatie over vaccinaties door middel van een campagne, waarbij we ook gebruik maken van sleutelpersonen in de wijken. Daarvoor maken we voor de opstart in 2027 incidentele middelen vrij van € 75.000 en voor de uitvoering van de campagne wordt voorgesteld om vanaf 2028 structureel € 25.000 in te zetten.
Plan Gezonde Leefomgeving/WHO
Voor een gezonde leefomgeving streven we naar de WHO-advieswaarden. Het Plan Gezonde Leefomgeving loopt af in 2027, terwijl de opgaven urgent blijven. Daarom stellen we een nieuw actieplan op met concrete maatregelen. Voor het opstellen van het plan begroten we incidenteel in 2027 een bedrag van € 360.000, daarna nemen we voor eenzelfde bedrag structurele middelen op vanaf 2028 om te blijven voldoen aan de WHO-advieswaarden.
Ecologische oevers
Ingezet wordt op meer natuurvriendelijke oevers. Om dat te kunnen realiseren, stellen we voor om vanaf 2027 structureel € 25.000 in de begroting op te nemen.
Extra boswachter (communicatie)
We zetten in op een extra boswachter, met een specifieke focus op erfgoed en recreatie. Met name in gebieden waar natuur en cultureel erfgoed samenkomen. Daarvoor maken we vanaf 2027 een structureel budget van € 150.000 vrij.
Groenfonds, groei groen in de stad
Om te zorgen voor voldoende groen in de buurt en een groene plek om te recreëren op loopafstand wordt ingezet op meer groen in de stad. Voorgesteld wordt om daarvoor in de jaren 2027 tot en met 2029 jaarlijks € 1,25 miljoen voor te begroten en in 2030 € 1 miljoen.
Zeegbos
Voorgesteld wordt om in 2027 een bedrag van € 150.000 uit te trekken voor het verbeteren van de kwaliteit en toegankelijkheid van het Zeegbos.
Groenonderhoud binnen en buiten stad
Om het bestaande groenbeleid voort te zetten met meer groen in de stad, is het gewenst om te zorgen dat het onderhoudsbudget meegroeit. Voorgesteld wordt om daar structurele middelen voor vrij te maken: € 150.000 in 2027 en vanaf 2028 een jaarlijks budget van € 200.000.
Investering in bomen
Jaarlijks investeren we fors in de aanplant van bomen. Vanaf 2029 worden daarvoor de kapitaallasten in de begroting opgenomen. In 2029 gaat het om € 25.000 en in 2030 om € 50.000.
Bestrijding en preventie ratten
Voor het tegengaan van rattenoverlast, waarbij preventie voorop staat, wordt voorgesteld om incidentele middelen van € 150.000 in 2027 en 2028 in de begroting op te nemen.
Streetart
Om de kosten van streetart structureel te kunnen dekken, wordt voorgesteld om vanaf 2028 hiervoor een budget van € 70.000 in de begroting op te nemen.
Dierenwelzijn
We willen de visie Dierenwelzijn vernieuwen, met aandacht voor zowel gehouden dieren als in het wild levende dieren. Hiervoor wordt in 2027 € 75.000 vrijgemaakt. Daarnaast wordt voorgesteld om een structureel budget voor dierenwelzijn op te nemen van € 100.000 in 2027 en € 175.000 vanaf 2028.
Slim koppelen budgetten openbare ruimte
Door verschillende budgetten in de openbare ruimte op een slimme manier aan elkaar te koppelen is het mogelijk om middelen vrij te spelen. Dit levert vanaf 2027 een ruimte van € 300.000 op.
Inzet bestemmingsreserve Omgevingslawaai
In deze bestemmingsreserve resteert nog een saldo van circa € 9.000, deze reserve kan in 2027 vrijvallen.
Inzet bestemmingsreserve Groot Onderhoud en vervanging openbare ruimte
De reserve is bedoeld om schommelingen op te vangen in de besteding van exploitatiebudgetten voor groot onderhoud en vervanging in de openbare ruimte. Ultimo 2031 lijkt er circa € 500.000 beschikbaar dat vrij kan vallen. Momenteel is er geen bestedingsplan waar dit geld voor nodig is. Voorgesteld wordt deze middelen in 2027 vrij te laten vallen.
Programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed
De uitvoering van het programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed is in volle gang en recentelijk is de uitvoeringsplanning geactualiseerd. Daarin is de piek van werkzaamheden voor projecten deels naar 2027 verschoven. Hierop passen we de planning van de investeringen in het meerjareninvesteringsplan aan, maar ook de exploitatiemiddelen moeten daarin meelopen. Dit betekent dat een deel van de exploitatiemiddelen moet doorschuiven naar 2027. Dit gaat om een bedrag van totaal € 418.000.