In het huidige beleid is Omgekeerd Inzamelen het basisprincipe voor de inzameling van huishoudelijk afval in Arnhem. Door dit systeem kunnen inwoners van Arnhem hun afval goed scheiden. Er is een uitgebreid netwerk van ondergrondse verzamelcontainers voor restafval, PBD (plastic verpakkingen, blik en drinkpakken) en papier en bovengrondse verzamelcontainers voor GFE (groente-, fruit- en etensresten) in de stad aanwezig. Een deel van de herbruikbare reststromen (PBD, GFE, papier) worden bij laagbouw met behulp van minicontainers (kliko’s) aan huis opgehaald. Voor de inzameling van grof vuil zijn er twee afvalbrengstations en rijden we rond met de Milieubak. In het stationsgebied werken we met een ondergronds afvaltransport systeem (OAT). Hieronder wordt op de verschillende onderdelen nader ingegaan.
In 2024 heeft het eerste Arnhemse burgerberaad over afval plaatsgevonden. De adviezen van het burgerberaad zijn verwerkt in de uitvoeringsagenda Arnhem Schoner 2025-2026 die in december 2025 door de raad is vastgesteld. In 2026 zijn we begonnen met de uitvoering en dit loopt in 2027 nog door.
In 2024 zijn we mede op basis van een bericht van onze huidige inzamelaar PreZero en signalen uit de markt, gestart met een verkenning naar de organisatievorm waarbinnen we in de toekomst het afval in de stad inzamelen. Begin 2026 heeft het college definitief besloten om per 1 juli 2027 aandeelhouder te worden van NV ROVA Holding (ROVA)en vanaf die datum de opdracht voor afvalinzameling aan ROVA te verlenen. ROVA neemt op dat moment ook onze inzamelstructuur en assets over (ondergrondse containers en mini-containers).
ROVA wordt dan net als bij de andere deelnemende gemeenten integraal verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud. De gemeente betaalt vervolgens jaarlijks een bedrag voor het gebruik van de inzamelmiddelen.
Het overnamebedrag is nu nog niet bekend maar wordt gebaseerd op de gecalculeerde boekwaarde. Dit is de oorspronkelijke aanschafwaarde, verminderd met de afschrijvingen. Via een schouw wordt vervolgens de kwaliteit van de inzamelmiddelen bepaald. De taxatie en overdracht van inzamelmiddelen aan ROVA zal in 2026 verder uitgewerkt worden waarbij ons uitgangspunt is dat het overnamebedrag minimaal de boekwaarde zal bedragen. Indien het overnamebedrag substantieel afwijkt van de boekwaarde, zal hiervoor mogelijk een afzonderlijk voorstel ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd.
De overdracht van de inzamelmiddelen leidt in 2027 tot een desinvestering, de inzamelmiddelen worden verkocht en verdwijnen van onze balans. De verkoopopbrengst zal naar verwachting geen resultaat opleveren omdat deze gelijk is aan de boekwaarde, het effect is dus budgetneutraal. De kapitaallasten die momenteel in de begroting zijn opgenomen voor afschrijving en rente op deze activa vallen vanaf 2027 vrij. Deze vrijval wordt ingezet om de factuur van ROVA voor het gebruik van de inzamelmiddelen te bekostigen. Met andere woorden, waar eerst kapitaallasten vanuit de exploitatie bekostigd werden betalen we vanaf 2027 in de exploitatie een huurbedrag aan ROVA, dit heeft naar verwachting dan ook geen financieel effect.
De woningvraag en daaruit volgende inbreidingen in de stad, dwingen ons op een andere manier te kijken naar afvalinzameling in gebieden waar zeer compact en heel hoog gebouwd is en wordt. Uitgangspunt hierbij is dat we zorgdragen voor een gebruiksvriendelijke, effectieve en efficiënte manier waarop inwoners hun afval kunnen scheiden. Kaderend hiervoor is de nieuwe Samenwerkingsovereenkomst tussen de VNG en Verpact (het verpakkend bedrijfsleven) die gemeenten dwingt om ingrepen te doen in wijze van inzameling om zo circulariteit van PBD te verhogen. Dit nieuwe nationale kader zal een prominente plek innemen in de langjarige visie op afval en grondstoffen (zie ook het programma wonen en leefongeving, S12).
Planning
Ondergrondse verzamelcontainers
De eerste ondergrondse containers zijn in de jaren negentig geplaatst. Het overgrote deel van het containerbestand is geplaatst in de periode van uitrollen van omgekeerd inzamelen: 2015-2019. In totaal staan er bijna 2400. De afschrijvingstermijn die gehanteerd wordt is 10 jaar. De technische levensduur ligt in de praktijk hoger. Per 1 juli 2027 wordt ROVA eigenaar van de kapitaalgoederen zoals hierboven reeds toegelicht. De financiële effecten van de overdracht zijn verwerkt in de begroting 2027.
Bovengrondse GFE containers
Vanaf 2020 zijn ruim 200 bovengrondse containers voor de inzameling van groente, fruit en etensresten (GFE) op hoogbouwlocaties geplaatst. Naar aanleiding van vragen over de optimale toegankelijkheid door de APCG (Arnhems Platform voor Chronisch zieken en Gehandicapten) is er een proef uitgevoerd met een lagere en beter toegankelijke container. Op basis van dit onderzoek gaan we verder met het uitrollen van het stads dekkende netwerk van GFE containers bij hoogbouw. Dit doen we met een lagere container dan het huidige type. Deze nieuwe container is toegankelijker voor mensen in een handgeduwde rolstoel. In het najaar van 2026 wordt gestart met het plaatsen hiervan. Hiervoor is een investeringsbudget gereserveerd. Verwacht wordt dat er in het voorjaar van 2027 er een stadsdekkend netwerk van verzamelcontainers is en gestopt is met de inzameling via citybins. Hiermee bieden we ook bij de hoogbouw een toegankelijkere manier van GFE inzameling die moet leiden tot meer gescheiden GFE en dus minder restafval.
Minicontainers
De vervanging en uitbreiding van minicontainers die bij laagbouw worden gebruikt, is opgenomen in de dienstverleningsovereenkomst met de inzamelaar. De aanschafkosten voor nieuwe containers is opgenomen in de exploitatie. Voor de komende jaren wordt voor deze inzamelmiddelen geen grote uitbreiding voorzien.
Ondergronds Afval Transportsysteem (OAT)
In het gebied rond het Centraal Station is het Ondergronds Afval Transportsysteem operationeel.
Het onderhoud aan deze installaties is meerjarig belegd bij een aannemer.
Noodzakelijk onderhoud aan het Ondergronds Afval Transportsysteem is voorzien in de meerjaren investeringsplanning.